توصيه هايي براي زمان امتحانات(استرس ،فشار،راه مقابله،توصيه هاي غذايي)
تحقيقات و مطالعات جديد حاكي از آنست كه چنانچه كودكي با رژيم غذايي نامناسب و ناكافي تغذيه شود، تأثيرات سوئي بر قابليت يادگيري كودك و تمركز حواس و هوشياري وي برجا ميماند. به خوبي روشن شده است كه سو تغذيه «پروتئين – انرژي» اختلالي است كه در اثر كمبود مواد مغذي گوناگون بوجود ميآيد و قادر به مخاطره انداختن سلامت مغزي و قدرت حافظه و يادگيري است. حتي كمبودهاي تغذيهاي كوتاه مدت نظير «حذف يك وعده غذايي» مثل صبحانه يا گرسنگي كوتاه مدت قادر به ايجاد افت تحصيلي است.
* تن ماهي - ماهي قزلآلا : دانشمندان دريافتهاند كه كمبود شديد هگزانوئيك اسيد ( اسيد چرب موجود در ماهي ) موجب بروز اختلالاتي در رفتار كودك ميشود و در واقع نشانههايي مانند عدم تمركز فكري در كلاس درس، بيقراري، و ناآرامي كودك حين درس يا در اثناي مطالعه يك صفحه از نوعي ناهنجاري به نام پر جنب و جوشي توأم با عدم تمركز فكري و بيحواسي حكايت دارند كه در نهايت مانع پيشرفت تحصيلي ميشوند. در اين افراد طي آزمايشهاي انجام شده مشخص شده كه ميزان اين اسيد چرب بسيار پائين بوده و تجويز آن موجب برطرف شدن اين اختلالات شده است، افزون بر اين موجب آرامش كودك در مواقع پر تنش ياد شده ميشود. بنابراين اگر كودك شما از دسته دانشآموزاني است كه تخصص فراوان در تقليد صداي انواع حيوانات در حين درس دادن معلم دارد، بد نيست وعدههاي غذايي سرشار از اين ماده غذايي را امتحان كنيد. موارد اخير يعني انواع ماهيها به خصوص تن، قزلآلا و ساردين با ارتقاي عملكرد مغزي، هوشياري و حافظهاي كودكان به قوي كردن عضلات چشم آنها نيز ميپردازد. با توجه به استفاده طولاني مدت دانشآموزان از كامپيوتر و اينكه ساعات متمادي را در مقابل صفحه نمايش رايانه به بازيهاي كامپيوتري ميپردازند، اين امر اهميت مضاعف مييابد. بنابراين استفاده از انواع ماهيها به عنوان وعده اصلي يا ميان وعده تهيه شده از آنها بسيار سودمند است. ما تغذيهاي شامل ساندويج كوچكي از تن ماهي را براي مدرسه كودكان، بسيار توصيه ميكنيم.
* گوشتهاي قرمز - غذاهاي دريايي : اكثر مردم غذاها را بدون توجه به ارزش تغذيهاي آنها مصرف ميكنند، بنابراين تأثير گوشت قرمز به عنوان يك منبع عالي آهن و روي بر رفتارهاي عصبي شايان ذكر است. طبق تحقيقي در ايالات متحده آمريكا توصيه شد كه با استفاده روزانه 2 تا 3 سروينگ (60 تا 90 گرم) چيزي حدود 2 تا 3 قوطي كبريت در هر روز از گروه گوشتها (گوشت - مرغ - ماهي - حبوبات و ...) به خصوص گوشت قرمز بدون چربي اين نياز را برطرف كنيد. به خاطر آوردن و يادگيري دو عامل مؤثر بر ادراك و حافظه به شمار ميآيند، بطور مسلم مواد مغذي جز بهترين عاملها در بروز تواناييهاي ژنتيكي افراد در رابطه با حافظه، يادگيري و استفاده از توان مغزي هستند. بنابراين اگر شما در خانوادهاي زندگي ميكنيد كه نسل در نسل شاگرد اول بودهايد و كودك شما قوانين ارثي و خانوادگي شما را مخدوش كرده و ناپلئوني قبول ميشود، بد نيست منابع حاوي آهن (گوشت، خرما، كشمش و ...) و روي (غذاهاي دريايي، سبزيها و ...) را امتحان كنيد، زيرا تحقيقي وجود دارد مبني بر اينكه 73 نفر بالغ با كمبود آهن متوسط، پس از مصرف 8 هفتهاي مكمل فروسولفات (حاوي آهن) بهبود قدرت حافظه و بالا رفتن توانايي در يادگيري لغات را نشان دادهاند.
* آجيل مغزدار - آناناس : قبل از رواج پفك، چيپس و ساير تنقلات با ارزش غذايي پائين و مواد مضر گوناگون بيشتر تنقلات را آجيل و مغزهاي گياهي تشكيل ميداد. از اين رو سلامتي به شكل چشمگيري در بين كودكان وجود داشت. اين مواد مغذي (بادام، نخودچي و كشمش، فندق، گردو و ...) سرشار از منيزيوم بوده و كمبود آن به عنوان يكي از علل ناتواني يادگيري محسوب ميشود علاوه بر مواد ياد شده منيزيوم در سبزيهاي پربرگ و سبزرنگ، لوبيا، نخود، آجيل مغزدار، برنج قهوهاي، نان گندم سبوسدار، دانههاي روغني و برخي ميوهها يافت ميشود كه از بهترين و مهمترين اين ميوهها ميتوان به آناناس، سيب (بخصوص اگر با پوست ميل شود) و خرما اشاره كرد. بنابراين گردو، بادام و پسته در حد معقول فراموش نشود(مصرف بيش از حد و افراطي در هر چيزي نه تنها سودي ندارد بلكه ضررهاي بيشماري نيز به همراه خواهد داشت).
* عسل : عسل از دسته مواد غذايي است كه به عنوان معجزه در اختيار بشر قرار گرفته است زيرا حاوي مواد مغذي بيشماري بوده و فوايد آن در همه جا كارآمد است. تحقيقات حاكي از آنست كه گلوكز و مواد قندي موجود در عسل باعث ايجاد موفقيت در انجام تستهاي حافظه به خصوص در زمينه به خاطر سپردن لغات شده است. از طرفي ويتامين D موجود در عسل اعمال بين كلسيم و فسفر را تنظيم ميكند و در نتيجه اعصاب كار خود را به خوبي انجام ميدهند. مشخص شده است كه نوشيدنيهاي حاوي عسل در كاهش استرس و اضطراب پيش از امتحان نيز بسيار كارآمد است، از اينجا ميتوان به حكمت آب ميوههاي كنكور پي برد!!
* آبنباتها و آدامسهاي حاوي نعناع بدون قند : نعناع از ديرباز به عنوان ماده هوشيار كننده مورد استفاده قرار گرفته است، بنابراين اگر شما دانشآموزاني داريد كه در شيفت بعد از ظهر به مدرسه ميروند و بعد از صرف ناهار و درست در زماني كه خواب به طرز وحشتناكي تمركز را ضايع ميكند، مجبور به توجه به دقت در فراگيري دروس هستند، توصيه ميشود استفاده از برگهاي نعناع، آب نباتها و آدامسهاي حاوي نعناع بعد از صرف ناهار را امتحان كنيد.
* در باره ماست: ماست داراي مواد مغذي و چربي بوده كه بسته به نوع شير مصرفي ميزان آن متفاوت است . ماست منبع خوبي براي كلسيم و پروتئين است – يك ليوان ماست كمتر از 80% نياز روزانه بزرگ سالان به كلسيم را فراهم مي كند ، ماست مي تواند در بين وعده هاي غذايي روزانه و يا همراه غذا ها به جاي چاشني استفاده شود . مثلا به جاي كره در سيب زميني و به جاي سس در سالاد از مخلوط ماست و آبليمو و روغن زيتون استفاده شود . مصرف ماست كم چربي سبب كاهش كلسترول و پيشگيري از بيماري قلبي عروقي مي گردد . بهتر است ماست بيش از دو هفته در يخچال نگه داري نشود.
بنابراين صبحها با بيدار كردن به موقع كودكانتان فرصتي را فراهم آوريد تا صبحانه كاملي را ميل كنند. متأسفانه صبحانه كه مهمترين وعده غذايي است در كشور ما بسيار سهل انگارانه ترك ميشود و آزمايشها نشانگر آنست كه كودكاني كه قبل از مدرسه به صرف صبحانه ميپردازند، توان يادگيري و تمركز در آنها به شكل چشمگيري افرايش نشان ميدهد. از آنجايي كه راهكارهاي تغذيهاي به خوبي قادر به تأمين اين مواد مغذي است بر آن شديم تا علاوه بر ذكر مواد غذايي سرشار از ويتامين و مواد معدني كه قادر به ارتقا قدرت حافظه، يادگيري و توان مغزي هستند، به مواردي كه سبب كاهش استرس و اضطراب در كودكان و نوجوانان و كلاً دانشآموزان در زمان امتحان ميشود، بپردازيم. در زير به مواد غذايي مناسب براي دانشآموزان خصوصاً در زمان امتحان ميپردازيم
استرس شب امتحان و راه هاى مقابله :
اضطراب و دلهره قبل از امتحان مساله تازه اى نيست همه ما لحظه هاى دلهره آور امتحان را تجربه كرده ايم و تقريبا نمى توان براى ازبين بردن دلشوره هاى قبل از امتحانات پايان سال راه حلى پيدا كرد.
دانستن دلايل اضطراب دانش آموزان، كمك موثرى در كاهش استرس هاى قبل و زمان امتحان است.
به گزارش ايرنا، كارشناسان براى كاهش استرس در دوران امتحانات آخر سال بر نقش والدين، دانش آموز و مسوولان برگزارى امتحانات تاكيد دارند.
يك دانش آموز سمنانى از تاكيد زياد خانواده و معلمان بر افزايش زمان درس خواندن در زمان امتحانات گله دارد.
وى گفت: فشار خانواده و معلمان در ايام امتحانات آرامش فكرى دانش آموز را برهم مى زند.
وى نيز با تاييد حرف هاى همكلاسى هاى خود گفت: معلمان و خانواده طورى ما را از امتحان نهايى ترسانده اند كه من حس مى كنم مراقب ها و سئوالات امتحان نهايى از كره ماه مى آيند.
يكى از معلمان مقاطع تحصيلى راهنمايى و متوسطه در اين باره گفت: محيط خانواده و مدرسه نبايد ارزش گذارى دانش آموز با ملاك نمره را به دانش آموز تلقين كند.
معاون آموزش نظرى و مهارتى سازمان آموزش وپرورش استان سمنان نيز تغيير نگاه والدين و مربيان را در مقوله نمره ضرورى خواند.
وى با بيان اينكه نمره امتحان تنها يكى شاخص هاى ارزش گذارى دانش آموز است، گفت: بايد فرهنگ ارجح بودن يادگيرى بر كسب نمره در مدارس و خانواده ها نهادينه شود.
تمايل خانواده ها در حضور فرزندان در كلاس هاى خصوصى و تقويتى در روزهاى پايانى سال تحصيلى افزايش چشمگيرى دارد.
يكى ازمعلمان در اين باره گفت: با اينكه حضور دانش آموزان در اين كلاسها در موفقيت آنها در امتحانات تاثير دارد اما اگر دانش آموزى تنها به حضور در اين كلاس ها اكتفا كند در امتحانات موفق نخواهد بود.
وى با اشاره به توقع نادرست برخى والدين از مدرسان كلاس هاى تقويتى افزود: معلمان معجزه نمى كنند بلكه اين دانش آموز است كه با درست و به موقع خواندن درس زمينه پيشرفت درسى خود را فراهم مى كند.
از طرفى برخى از دانش آموزان از اصرار والدين براى حضور دركلاس هاى تقويتى ناراضى اند.
گرسنگى، خوردن غذاهاى سنگين و حتى پوشيدن لباس هايى كه نتواند دانش آموز را در مقابل سرما يا گرماى محل امتحان حفظ كند نيز در كاهش توان تحليل علمى و به هم ريختن قواى ذهنى و افزايش استرس او درجلسه امتحان موثر است.
كارشناس مسوول مشاوره سازمان آموزش و پرورش استان سمنان نيز معتقد است خانواده براى كاهش استرس دانش آموز خود بايد محيطى آرام و دور از تشنج و درگيريهاى لفظى را فراهم سازد.
وى افزود: حضور والدين درخانه هنگامى كه دانش آموز مشغول مرور درسها است براى افزايش حمايت روحى دانش آموز ضرورى است.
وى از خانواده ها خواست از تاكيد زياد بر كسب نمره عالى خوددارى كنند و از فرزندان خود انتظار واقعى داشته باشند.
اين صاحبنظر به دانش آموزان توصيه كرد باالقاى افكار مثبت قبل از امتحان آرامش روحى خود را حفظ كنند و از خود انتظار معقول و منطقى داشته باشند.
وى گفت: كم خوابى، تغذيه نامناسب، حضور نداشتن به موقع درمحل امتحان، صحبت با دانش آموزانى كه از سختى درس ابراز گلايه مى كنند اضطراب دانش آموز را افزايش مى دهد.
وى از مراقبان و مسوولان برگزارى امتحانات نيز خواست تا در جلسه امتحان باخوددارى از رفت وآمدهاى غيرضرورى، محيطى آرام را براى دانش آموزان فراهم سازند.
يكى از مسائلى كه امتحانات پايان ترم امسال را با چالش مواجه كرده است همزمانى اين امتحانات با مسابقه هاى جام جهانى فوتبال است.
معاون سازمان آموزش و پرورش استان سمنان گفت: در كشور تنها امتحانات روز بيست و سوم خرداد مقطع متوسطه با يكى از مسابقه هاى جام جهانى همزمان شده است.
جهان افزود: دانش آموزان بايد درس ها را در طول سال مطالعه كنند و دليلى ندارد زمان امتحان تغيير كند.
وى با بيان اينكه در سيستم آموزشى ما دانش آموزان نبايد به اصطلاح شب امتحانى باشند گفت: پيشنهاد مى كنم دانش آموزان قبل از شروع مسابقه درس بخوانند و زمان استراحت خود را با آغاز مسابقه شروع كنند.

